სქესის გენეტიკა

ცალსქესიან ორგანიზმებში სქესის თანაფარდობა (დეტერმინაცია) უდრის 1:1.
იმ ქრომოსომებს, რომლითაც მდედრი და მამრი არ განსხვავდებიან ერთმანეთისაგან ავტოსომები ეწოდებათ. ხოლო ქრომოსომებს, რომელთა მიხედვით მამრები და მდედრები განსხვავდებიან ერთმანეთისგან, სასქესო ქრომოსომები ეწოდებათ. ორგანიზმის სქესის განსაზღვრა ხდება განაყოფიერების მომენტში. დამოკიდებულია ზიგოტის ქრომოსომურ კომპლექტზე. (დროზოფილას ქრომოსომათა კომპლექტი (2n=8) შედგება 6 აუტოსომისგან და 2 სასქესო ქრომოსომისაგან. აუტოსომები მდედრს და მამრს მსგავსი აქვთ. სასქესო ჩხირისებრ ქრომოსომას, რომელიც მდედრს წყვილი აქვს მამრს 1, X ქრომოსომა ეწოდება. მამრის მეორე სასქესო ქრომოსომას Y ქრომოსომა ჰქვია. დროზოფილაში მდედრი ჰომოგამეტურია (XX), მამრი ჰეტეროგამეტული (XY)).
ზოგიერთ ცალსქესიან ორგანიზმებს, მაგ, ზოგიერთ მწერს, y ქრომოსომა საერთოდ არ გააჩნია. ასეთ შემთხვევაში მამრს ერთით ნაკლები ქრომოსომა აქვს (X0)
ბუნებაში ყოველთვის არ გვხვდება მდედრობითის ჰომოგამეტულობა: ფრინველები, ქვეწარმავლები და ზოგიერთ მწერები (პეპლები, აბრეშუმის ჭიები) ხასიათდებიან მდედრობითის ჰეტეროგამეტულობით.

*სქესთან შეჭიდული დაავადებები
სქესთან შეჭიდულია ზოგიერთი დაავადების განმაპირობებელი გენი, მაგ: ჰემოფილია, დალტონიზმი, რაქიტი. ჰემოფილიის გამომწვევი რეცესიული გენი (h) შეჭიდულია (X ქრომოსომასთან, მდედრში არ ვლინდება (თუ არ არის ორივე რეცესიული გენი) ფენოტიპურად იმიტომ, რომ მეორე X ქრომოსომაში არის მისი დამთრგუნავი (H) გენი.

მეორე სურათზე ნაჩვენებია დედოფალ ვიქტორიას გენეალოგია. იგი ჰემოფილიის გენის მატარებელი იყო.

//ჰემოფილია დაავადებაა, რომელიც ასუსტებს სისხლის შედედების უნარს ორგანიზმში.